Kuzey Makedonya Merkez Bankası Yönetim Kurulu, 2 ekimde bireylerin kredi talebinin kalitesine yönelik makro ihtiyati tedbirlerde değişiklik yapılmasına karar verdi.
Yeni düzenlemeler kapsamında, izin verilen azami DSTI oranı – kredi kullanıcısının aylık kredi geri ödemeleri ile geliri arasındaki oran – düşürülürken, bazı kredi türlerinde azami geri ödeme süresi de kısaltılacak.
Amaç, sağlıklı ve istikrarlı bankacılık sistemi koşullarında hanehalklarının aşırı borçlanmasından kaynaklanabilecek riskleri sınırlamak, sürdürülebilir kredi büyümesini ve finansal istikrarı desteklemek.
Borçlanma limitleri düşürülecek
Yeni düzenlemeyle azami DSTI oranı 5 puan düşürülecek. Dinar cinsinden kredilerde limit %50'den %45'e, döviz bileşeni bulunan kredilerde ise %45'ten %40'a indirilecek.
DSTI, kredi kullanıcısının aylık gelirinin ne kadarının kredi geri ödemelerinde kullanılabileceğini gösteriyor.
Kendi konutunu ilk kez satın alan kişiler için ise mevcut limitler korunacak. Bu kişiler açısından DSTI sınırı sırasıyla %55 ve %50 olarak uygulanmaya devam edecek.
Konut kredilerinde vade 25 yıla inecek
Düzenlemeyle bazı kredi türlerinde azami geri ödeme süreleri de kısaltılacak.
Konut kredilerinde azami geri ödeme süresi 30 yıldan 25 yıla, ipotekli tüketici kredilerinde ise 20 yıldan 15 yıla indirilecek.
İlk kez kendi konutunu satın alan vatandaşlar için ise geri ödeme süresi değişmeyecek ve 30 yıl olarak kalacak.
Bireysel kredilerde büyüme hızlandı
Merkez Bankası'nın verilerine göre bireysel kredilerde büyüme devam ediyor. 2026'nın ilk yarısında bireysel kredilerin yıllık büyüme oranı %12,2'ye yükseldi. Bu oran 2025 yılında %11,2 seviyesindeydi.
En yüksek büyüme ise %16,6 ile konut kredilerinde kaydedildi.
Bununla birlikte, bireysel kredi portföyünün kalitesinin iyileşmeye devam ettiği ve bankacılık sisteminde herhangi bir sistemik risk bulunmadığı belirtildi.
Merkez Bankası'ndan "önleyici" adım
Merkez Bankası makro ihtiyati tedbirleri ilk kez Temmuz 2023'te uygulamaya koymuş, tedbirlerin kapsamını Aralık 2025'te daha da güçlendirmişti.
Bugüne kadarki veriler, yeni kredi kullandırımlarının yapısında iyileşme olduğunu ve daha yüksek borç yüküne sahip hanehalklarına yönelik kredi kullandırımlarının azaldığını gösteriyor.
Merkez Bankası, yeni düzenlemelerin önleyici nitelikte olduğunu ve aşırı borçlanmadan kaynaklanabilecek potansiyel risklerin ortaya çıkmadan önce sınırlandırılmasını amaçladığını belirtiyor.
Yeni düzenlemeler 1 Aralık 2026 tarihinde yürürlüğe girecek.
