Nerede bulunuyoruz?
Biz, büyüklük kavramı olmayan sonsuz bir boşlukta, küçük bile denilemeyecek kadar ufak bir gök cismi olan Dünya’nın üzerinde yaşayan, ondan da küçük varlıklarız. Peki biz tam olarak neredeyiz?
Uzay, atmosferin bittiği yerde, yeryüzünden yaklaşık 100km yukarıda başlayan bir boşluktur. İçinde o kadar fazla gök cismi vardır ki, onların bile sayısı bize sonsuz gelebilir. Buna rağmen, uzayın büyüklüğü olmadığı için yine boş sayılabilir.
Dünya’dan yola çıkarsak, öncelikle toplamda sekiz gezegenden ve etrafında dolandığımız Güneş yıldızından oluşan Güneş Sisteminde bulunuyoruz. Daha da uzaklaşırsak Orion kolu, Samanyolu Galaksisi ve daha sonra hepsi birbirinden büyük olan galaksi kümelerinden birinde bulunuyoruz. Galaksi kümelerinin sayısı çok fazladır.
İlk olarak birkaç galaksi küçük bir kümeyi, birkaç küçük küme daha büyük bir kümeyi, birkaç büyük küme ondan da büyük bir kümeyi oluşturur, ve bu şekilde devam eder.
Yani uzay kocaman düzensiz bir boşluk gibi görünmesine rağmen, bu düzensizliğin kendi içinde bir düzeni vardır.
Nebula
Bulutsu ya da diğer adıyla nebula, Uzay’daki toz ve gazlardan oluşan dev bir buluttur.
Bulutsular ölmek üzere olan yıldızların süpernova adı verilen patlamasından sonra, onlardan atılan gazın bir araya toplanmasıyla oluşur. Çoğu bulutsu ise yeni yıldızların oluşmasını sağlar.
Genellikle hidrojen ve helyumun oluşturduğu bu dev bulutlar ilk başta dağınık bir şekilde bulunurlar. Her cismin olduğu gibi onların da çekim kuvvetleri vardır ve bu kuvveti kullanarak birbirlerine yaklaşırlar. Oldukça yoğunlaşan gaz bulutu en sonunda fazla çekim kuvvetinden dolayı çöker. Bu çökme sadece bir dış kuvvetin etki etmesiyle gerçekleşebilir. Merkezinde bulunan malzemede ise o kadar büyük bir sıcaklık meydana gelir ki, yeni bir yıldız oluşmaya başlar.
Bize en yakın nebula olan Helix Nebulası bizden yaklaşık 700 ışık yılı uzaklıktadır. Bu, ışık hızıyla seyahat etsek bile oraya varmamızın 700 yıl alacağı anlamına gelir.
Üç çeşit bulutsu vardır ve bunların oluşum şekilleri ve görünümleri birbirinden farklıdır:
Salma, yansıma ve karanlık bulutsular.
Bulutsular çok parlak olmalarına rağmen, normal teleskoplarla görüntülenmeleri zordur, karanlık nebula türü ise yanında başka bir nebula olmadığı sürece görüntülenemez. Bugüne kadar nebula görüntüleri Spitzer Uzay Teleskobu ve Hubble Uzay Teleskobu tarafından elde edilmiştir.
Rüya Mahmud
‘Dr. İbrahim Temo’ Lisesi öğrencisi
Struga
