Kuzey Makedonya Cumhuriyeti Hükümeti, 17 Şubat 2026 tarihinde gerçekleştirdiği oturumda 2026 yılına ilişkin “İnsülin, Glukagon, İnsülin İğneleri ve Şeker Ölçüm Çubukları, İnsülin Pompaları ile Sürekli Glikoz Ölçüm Sensörleri Temin Programı”nı kabul etti. Program kapsamında diyabet hastalarına yönelik en modern tedavi ve tıbbi malzemelerin kamu bütçesinden karşılanması öngörülüyor.
Ülkede 135 Bini Aşkın Diyabet Hastası Var
Ulusal elektronik sağlık kayıt sistemi “Moj Termin” verilerine göre ülkede yaklaşık 135 bin 500 diyabet hastası bulunuyor.
Diyabet vakalarının yaklaşık 4 bin 700’ünü Tip 1 hastalar oluştururken, toplam vakaların yüzde 96’sı Tip 2 diyabetten oluşuyor. Tip 2 hastaların yüzde 40’ı insülin tedavisi görürken, kalan kısmı oral antidiyabetik ilaç kullanıyor.
Uluslararası Diyabet Federasyonu verilerine göre ise 25-70 yaş arası nüfusta diyabetin toplam yaygınlığı (tanılı ve tanısız) yüzde 9,8 seviyesinde.
44 Bin Kişi İnsülin Tedavisi Görüyor
Hâlihazırda ülkede 44 bin kişi insülin tedavisi alıyor. Bunların 4 bin 700’ü Tip 1, 39 bin 300’ü ise Tip 2 diyabet hastası. Yetkililer, bu sayının her yıl arttığına dikkat çekiyor.
Kamu sağlık kuruluşları bünyesinde toplam 42 diyabet polikliniği hizmet veriyor. Bu birimler üniversite klinikleri, klinik hastaneler, genel hastaneler ve sağlık merkezleri bünyesinde faaliyet gösteriyor.
800 Hastaya Sürekli Glikoz Ölçüm Sensörü
Programın temel hedefi, Tip 1 ve Tip 2 diyabet hastalarına çağdaş ve kesintisiz tedavi sağlamak. Bu kapsamda:
- İnsülin ve glukagon temini
- İnsülin iğneleri ve şeker ölçüm çubukları
- İnsülin pompaları ve sarf malzemeleri
- Sürekli glikoz ölçüm sensörleri
2026 yılında özellikle Tip 1 diyabetli 800 hasta için sürekli glikoz ölçüm sensörü alımı planlanıyor. Sensörler;
- 25 yaş altı çocuk ve gençler,
- Tip 1 diyabetli hamile kadınlar,
- Görme engelli Tip 1 hastalar,
- Ağır komplikasyonları bulunan Tip 1 hastalar için sağlanacak.
Tip 1 hastalara aylık 125 test çubuğu, Tip 2 hastalara ise yıllık 350 test çubuğu verilmesi öngörülüyor.
Ayrıca 45 yeni insülin pompası sistemi temin edilecek ve mevcut pompa kullanıcıları için sarf malzemeleri karşılanacak.
860 Milyon MKD Bütçe
Programın toplam bütçesi 860 milyon MKD olarak açıklandı. Kaynak, 2026 yılı devlet bütçesinden karşılanacak. Ayrıca 2025 programı kapsamında oluşan ödenmemiş yükümlülüklerin de bu bütçe çerçevesinde kapatılacağı bildirildi.
Dağıtım ve Takip Sistemi
Tedavi ve tıbbi malzemeler, Sağlık Bakanlığı tarafından kamu sağlık kurumlarındaki insülin eczanelerine dağıtılacak. Hastaların ve verilen tedavilerin kaydı, ulusal elektronik sağlık sistemi üzerinden tutulacak.
Tedavi dağıtımı normal şartlarda bir aylık periyotlar halinde yapılacak. Yurt dışına seyahat eden hastalara ise yılda bir kez olmak kaydıyla en fazla üç aylık tedavi verilebilecek.
Sağlık kurumları, hasta sayısı, kullanılan ilaç miktarı ve mevcut stok durumuna ilişkin aylık raporları Bakanlığa iletecek.
