Dün İstanbul Rumeli Üniversitesi Rumeli Çalışmaları Uygulama ve Araştırma Merkezi (RUÇAM) tarafından düzenlenen “Uluslararası Ekonomi Politik Perspektifinde Türkiye – Kuzey Makedonya İlişkileri Sempozyumu”, geniş bir katılımla gerçekleştirildi.
 

Sempozyuma; Kuzey Makedonya Cumhuriyeti İstanbul Başkonsolosu İdris Fazlioski, Makedonya Cumhuriyeti   Edirne Fahri Konsolosu Eser Cevahir, KİC İstanbul Müdürü Rataykoski, Balcı Vakfı Yönetim Kurulu Başkanı Fikriye Balcı, İstanbul Rumeli Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Mustafa Kara,  Ruemli dernekleri temsilcileri, akademik ve idari personel ile öğrenciler katıldı.


Eren:  Sempozyumun iki ülke arasındaki ilişkilere daha rasyonel ve analitik bir çerçeve kazandıracak

Etkinlik, RUÇAM Müdürü Dr. Öğr. Üyesi Erdem Eren’in açılış konuşmasıyla başladı. Konuşmasında RUÇAM’ın yürüttüğü faaliyetlere ilişkin bilgi verdikten sonra Türkiye ile Kuzey Makedonya arasındaki ilişkilerin tarihsel derinliğine vurgu yaptı. İki ülke ilişkilerinin tarihsel ve kültürel bağlar nedeniyle çoğu zaman romantik bir perspektifle ele alındığını ifade eden Dr. Erdem Eren, sempozyumun bu ilişkilere daha rasyonel ve analitik bir çerçeve kazandırması açısından önem taşıdığını belirtti.  


Kara: Sempozyumun, ortak mirasın geleceğe taşınması ve yeni iş birliği imkânlarının geliştirilmesi açısından değerli bir platform

İstanbul Rumeli Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Mustafa Kara açılış konuşmasında,
Türkiye ile Kuzey Makedonya arasındaki köklü kültürel bağların iki ülke ilişkilerinin temelini oluşturduğunu vurguladı. Ortak tarihsel mirasın, kültürel benzerliklerin ve toplumsal değerlerin karşılıklı anlayışı güçlendirdiğini belirten Prof. Dr. Mustafa Kara, bu sağlam kültürel zeminin ekonomik ve diplomatik iş birliklerine de önemli katkı sunduğunu ifade etti. Sempozyumun, ortak mirasın geleceğe taşınması ve yeni iş birliği imkânlarının geliştirilmesi açısından değerli bir platform olduğunu vurguladı. 

Fazlioski: İki ülke arasındaki dostane ilişkilerin uzun yıllara dayanıyor

Kuzey Makedonya Cumhuriyeti İstanbul Başkonsolosu İdris Fazlioski ise konuşmasında iki ülke arasındaki dostane ilişkilerin uzun yıllara dayandığını belirtti. Türkiye ile Kuzey Makedonya’yı bir araya getiren ortak değerlerin, siyasi ve ekonomik ilişkilerin istikrarlı biçimde ilerlemesini desteklediğini ifade ederek, iş birliği kültürü ve bölgesel dayanışma bilincinin önemine değindi.


İki Oturumda Türkiye Makedonya ilişkilerinin geleceği konuşuldu, önerilerde bulunuldu

Sempozyumda iki oturum gerçekleşti. İlk oturum Türk dilinde gerçekleşirken, ikinci oturum İngilizce dilinde gerçekleşti.

 

Sempozyumun birinci oturumu, Cevahir Makedonya Mali İşler Müdürü (CFO) Dr. Esfer Ali moderatörlüğünde gerçekleştirildi. Dr. Esfer Ali, “Kuzey Makedonya’da Türk Yatırımlar” başlıklı sunumuyla ekonomik verilerin iki ülke ilişkileri açısından önemini değerlendirdi.  

Kuzey Makedonya Cumhurbaşkanlığı Dış Politika Kıdemli Danışmanı İsmail Ali, “Kuzey Makedonya’nın AB Perspektifi ve Dış Politika Alanında Karşılaştığı Sorunlar” konulu değerlendirmesini aktardı. Makedonya Devlet Radyo Televizyonu (MRT) 4 Genel Yayın Yönetmeni Erhan Hasip ise, “Kuzey Makedonya ve Balkanlarda Son Siyasi Gelişmeler ve Bölgesel Dengeler” başlıklı konuşmasını gerçekleştirdi. Oturum, İş İnsanı, M.C. Edirne Fahri Konsolosu, MATTO - Makedonya Türkiye Ticaret Odası Başkan Yardımcısı Eser Cevahir’in “Yatırımcının Gözünden Kuzey Makedonya–Türkiye Ekonomik İlişkileri” sunumuyla sona erdi.

Dr. Ali, Makedonya’da toplam 4.138 Türk şirketi kayıtlı

Türk Yatırımları konusunda araştırmaları olan Dr. Esfer Ali, iki ülke arasındaki ekonomik ilişkilerin yasal çerçevesinin iyi belirlendiğini ancak, ekonomik alanda elde edilen sonuçların geliştirilmesi siyasi alana göre daha geride kaldığı vurgulandı. Ayrıca, Makedonya’daki Türk yatırımlarının sosyo-ekonomik gelişmeye büyük ölçüde olumlu etkileri olduğu, ekonomik işbirliğinin ve ilişkilerin arttığı ancak henüz kullanılmayan büyük bir iş potansiyelinin bulunduğunu vurguladı. Birde özellikle son 15 yılda elde edilen Türkiye itibarının (imajının) korunmasına dikkat çekti.
Makedonya’da Türk yatırımlarının 2. sırada yerleştiğini, ticaret hacminde ise Türkiye’nin 7. sırada olduğunu kaydetti. 

Dr. Ali, ilk kez yayınladığı resmi verilere göre ilk dört sıradaki en büyük doğrudan yatırımcı ülkeleri (Avusturya, Türkiye, Almanya ve Yuananistan) karşılaştırarak; Makedonya’da 4.138 şirketin Türk tüzel ve gerçek kişi vatandaşlarınca kurulduğunu, fakat bunların sadece dörtte birinin yani 1.068 şirketin yıllık hesap beyanı gerçekleştirdiğine dikkat çekti.

65 Türk Şirket Şubesinden ise 28’in aktif olduğu ve toplam  Türkiye menşeli şirketlerin 6.828 kişiyi istihdam ettiklerini kaydetti. Toplam Türkiye menşeli şirketlerin elde ettiğ toplam kar 32 milyon avro, aktifleri ise 1 milyar 302 milyon avro olduğu altı çizildi.

Ardından Dr. Öğr. Üyesi Erdem Eren “Türkiye ve Kuzey Makedonya Siyasi ve Ekonomik İlişkilerinin Akıllı Güç Yaklaşımı Temelinde Analizi” başlıklı sunumunu yaptı. 
 

Cevahir: Riski önceden satın almak gerekir

Eser Cevahir, ”Bugün değişik diplomasiler var, ama en önemlisi Ticaret ve Ekonomi diplomasisidir. Çünkü en son etkilenen Ticaret ve Ekonomi diplomasisidir. Ülkeler ticaretin para politikalarının bozulmaması için elinden gelen gayreti gösteriyor. Türkiye Kuzey Makedonya ilişkileri de bunun en önemli örneklerinden bir tanesi. Neden derseniz? Türkiye bölgede ne yaşadıysa yaşasın, kendi stratejik çıkarlarına paralel ya da karşı ne olursa olsun o coğrafyada ekonomik dengesini yatırımcı teşvikin, ticaret hacmini korumaya özen göstermiştir. Bizler de şirketler olarak gösterilen bu özenin dışa vurmuş haliyiz diyebilirim. 

Yatırımlarda risk almanın önemine vurgu yapan Cevahir, “Biz Makedonya’ya şirket olarak geldiğimizde ülkenin NATO üyeliği henüz gerçekleşmemişti, biz ne yaptık peşin olarak riski satın adlık” dedi. 

 


İsmail Ali: Türkiye, Balkanlar’da tüm kurumlarıyla etkin ve yapıcı bir güç

Kuzey Makedonya Cumhurbaşkanlığı Dış Politika Kıdemli Danışmanı İsmail Ali, Türkiye’nin Balkanlar’da tüm kurumlarıyla etkin ve yapıcı bir güç olduğunu vurguladı. Türkiye–Makedonya ilişkilerinin çok katmanlı bir yapıda ilerlemesi gerektiğinin altını çizen Ali, Türkiye’nin Makedonya devlet kurumları ve etnik açıdan renkli Makedonya kamuoyu ile ayrı düzlemlerde ilişkiler geliştirmesinin, ayrıca ülkede yaşayan Türk toplumu ile özel ve derinlikli bağlarını sürdürmesinin önemine dikkat çekti.

Ali, Makedonya’daki soydaş Türk toplumunun kamusal yaşamdaki konumunun güçlendirilmesi gerektiğini belirterek, Türkiye Cumhuriyeti’nin bu doğrultudaki politikalarının devamının önemini vurguladı.

Makedonya’nın Avrupa Birliği entegrasyon süreci üzerine konuşan Ali, bu sürecin hem Batı Balkanlar’ın genel istikrarı hem de ülkenin iç siyasi dengeleri açısından kritik bir rol oynadığını ifade etti.

Hasip, 100’lerce yıl önce geride bırakmamız gereken konu, etnikler arası tartışmalar, bugün bile Avrupa Birliğinin temel meselesi olmaya başarıyor

Makedonya Radyo Televizyonu (MRT) 4 Genel Yayın Yönetmeni Erhan Hasip, ülkeler arasındaki ilişkilerde etnikler arasında ilişkilerin bugün bile önemini koruduğunu ifade ederken, ondan da önemlisi, bugün bile kişisel ilişki ve kaprislerin ülkeler arasındaki ilişkilere yön verdiğinin altını çizdi.  

İki ülke arasında Ekonomik ve Toplumsal Kalkınma için uzun vadeli ortak strateji düzenlenmeli

İkinci oturumda Lisansüstü Eğitim Enstitüsü Öğr. Gör. Dr. Cihan Günyel moderatörlüğünde gerçekleştirilen ikinci oturumda; Kiril Metodi Üniversitesi (UKIM) Devlet Üniversitesi Öğretim Üyesi, Kuzey Makedonya Merkez Bankası Yönetim Kurulu Üyesi ve Makedonya Ekonomistler Derneği Başkanı Prof. Dr. Borçe Trenovski “Strategic Directions for Economic and Societal Development – North Macedonia” başlıklı değerlendirmesini sundu. Güneydoğu Avrupa Üniversitesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. Şenay Hacimustafa “The EU Key: Unlocking North Macedonia's Economic Potential Through Institutional Reform” konulu sunumunu gerçekleştirdi. Makedonya Cumhuriyeti Maliye Bakanlığı Anlaşmalar Dairesi eski yöneticisi ve vergi uzmanı Borçe Smilevski ise “Bilateral Economic Agreements Between North Macedonia – Türkiye: In the Context of Taxes” başlıklı sunumuyla iki ülke arasındaki ekonomik anlaşmaları vergi politikaları bağlamında ele aldı.
Sempozyum, Türkiye ile Kuzey Makedonya arasındaki siyasi, ekonomik ve kültürel ilişkilerin çok boyutlu biçimde ele alındığı, iki ülkenin gelecekteki iş birliği potansiyelinin akademik düzeyde tartışıldığı kapsamlı bir etkinlik olarak değerlendirildi.

Sempozyum, soru-cevap bölümü ile sona erdi. Ardından katkı sunan katılımcılara plaket ve teşekkür belgeleri takdim edildi.