Halitosis Latinceden halitus ve osis kelimelerinden türer ve kötü ağız kokusu anlamına gelir.Yapılan çalışmalara göre kötü ağız kokusu yaş ayrımı yapmaksızın toplumun büyük çoğunluğunu etilemektedir. Ağız kokusu hastalarda fiziksel ve mental etki yaratan hastalıktır .
Beslenme sonrasında ve sabah uyandığınız zaman meydana gelen ağız kokusu fizyolojik bir durumdur,her bireyde mutlaka az veya çok miktarda bulunur. Bu kötü ağız kokusu genellikle uyku sırasında tükürük akış hızının azaldığı ve ağızdaki bakterilerin çoğalması sonucundan meydana gelir , bu durumun dışında meydana gelen ağız kokusu bazı hastalıkların belirtisi olabilir ve patolojik ağız kokusu olarak tanımlanır. Fizyolojik ağız kokusu tedavi gerektirmez, fakat patolojik ağız kokusu olan hastalarda tedavi şarttır.
Kötü ağız kokusunun sebeplerini özetlememiz gerekirse onlar şunlardır:
*Hastada yetersiz ağız hijiyeni, var olan diş çürükleri, diş eti iltihapları ,yarı gömülü yirmilik dişler ,diş taşı,diş plağı,ağız içinde yer alan açık yaralar ağız kokusunun önemli nedenlerinden biridir.
Diğer önemli ağız içi kaynaklı etyoloji faktörlerden biri ise dildir, dilin sırtında yerleşen besin kalıntıları ve aerobik bakterilerin üremesi için elverişili ortam olduğundan dilden kaynaklanan koku ortaya çıkar.
* Hastaların taşıdığı eski köprü ve diş protezleri zamanla gıda birikmesine yol açacağından ve yeterli derecede temizlenmedikleri için kötü kokulara sebebiyet verir.
*Burun,sinüsler, akciğer kaynaklı enfeksiyonlarından kaynaklanan ağız kokusu çürümüş et gibi kokar .Şeker hastalığında mesela aseton kokusu,böbrek yetmezliği olan hastalarda ise balık kokusu ağız boşluğundan etrafa yayılır.
* Yemek borusundan anüs deliğine kadar herhangi bir yerinde aromatik gaz kaynağı bulunuyorsa ve ağıza ulaşıyorsa mutlaka kokuya yol açar.
Midde reflüsü olan hastalar ağzında acı tad ve kötü ağız kokusu hissederler.Midde ve onikiparmak bağırsakta ise oluşan ülserler, (helicobacterpylori) adlı bakterinin bu bölgede çoğalması sonucu da etyoloji faktörlerden biri olarak sayılmaktadır.
* Gün içinde yediğimiz bazı yiyecekler örneğin soğan, sarımsak, et, balık,gibi nefesimizin kötü kokmasına neden olabilir bununla birlikte alkol ve sigara tüketimi de geçici ağız kokusu yaratır.
*Bildiğimiz üzere tükürük ağız boşluğumuzu sürekli yıkar ve kötü kokuyu önlemeye yönelik görevi vardır, fakat tükürük bezlerinin hastalıkları yüzünden tükürük akışının azalması ve kullanıllan bazı ilaçlar özellikle kas gevşeticiler ,amino asit ilaçları, tansyon düşürücü ilaçlar.doğum kontrol ilaçları ağız kuruluğu yaratarak beraberinde kötü kokuya sebebiyet verir.
*Kadınlarda özellikle adet ve yumurtlama günlerinde, diyet yapan hastalarda sıvı ,gıda tüketimi azaldığı için yağ ve proteinlerin çözülmesi sonucunda metabolizmanın yan ürünleri çoğalmaktadır ve bu durum geçicidir.
*Psikojenik ağız kokusu- Ağızları kokmadığı halde bu hastalar titizlikleri sebebiyle ağızlarının koktuğunu düşünürler. Bu hastaların tedavisini psikiyatristler ve diş hekimleri tarafından yapılmalıdır.
Sonuç olarak kötü ağız kokusu çok rahatsız edici bir durum olduğu için hastalara önerilecek ilk iş, sorunun tıbbi nedenlerini araştırmasıdır . Önce bir diş hekimine baş vurulur ,eğer diş ve ağız içi etyoloji faktörlere bağlı kötü ağız kokusu değilse diş hekiminiz sizi gereken uzman doktora yönlendirecekir.
