TÜRKSOY Genel Sekreter Yardımcısı Sayit Yusuf, Kuzey Makedonya’ya gerçekleştirdiği ziyaret kapsamında Türk Dünyası ile Makedonya arasındaki kültürel iş birlikleri, planlanan projeler ve önümüzdeki dönemde hayata geçirilmesi öngörülen faaliyetlere ilişkin değerlendirmelerde bulundu.
Kuzey Makedonya ziyaretinizin amacı nedir?
Kuzey Makedonya’ya, Gostivar’daki Uluslararası Vizyon Üniversitesi’nin kuruluşunun 12. yılı ve 9. mezuniyet töreni kapsamında düzenlenen programa katılmak üzere geldik. Bunun yanı sıra, Makedonya ile yürüttüğümüz kültürel iş birlikleri çerçevesinde çeşitli temaslarda bulunduk ve önümüzdeki döneme ilişkin faaliyetleri değerlendirdik.
TÜRKSOY’un Makedonya’ya yönelik çalışmaları hakkında bilgi verebilir misiniz?
TÜRKSOY, üye ve gözlemci ülkeler arasında kültürel iş birliğini geliştirmeyi amaçlayan uluslararası bir teşkilattır. Kuzey Makedonya, sahip olduğu çok katmanlı kültürel miras ve Türk toplumunun tarihî varlığı nedeniyle bizim için önemli bir ortak konumundadır.
Bu kapsamda, Makedonya’daki kurumlar ve ilgili paydaşlarla kültürel mirasın korunması, tanıtılması ve gelecek nesillere aktarılması amacıyla iş birliği yürütüyoruz. Geçen ay K. Makedonya Kültür ve Turizm Bakanlığı ile Ankara’da imzaladığımız iş birliği protokolü de mevcut ilişkilerin daha kurumsal ve sürdürülebilir bir zemine taşınmasına katkı sağlayacaktır.
Önümüzdeki dönemde hangi faaliyetler planlanıyor?
İmzalanan protokol çerçevesinde, Kuzey Makedonya Kültür ve Turizm Bakanı tarafından TÜRKSOY Genel Sekreteri Sayın Sultan Raev resmî olarak ülkeye davet edildi. Bu kapsamda Temmuz ayının ilk yarısında Üsküp ve Ohri’de çeşitli resmî temas ve görüşmeler gerçekleştirilmesi planlanmaktadır.
Ayrıca Makedonya’daki kültür kurumları, sanat kuruluşları ve sivil toplum temsilcileriyle bir araya gelerek ortak projeler ve yeni kültürel etkinlikler üzerinde çalışmayı hedefliyoruz. Ziyaretimiz sırasında Türkiye Cumhuriyeti Üsküp Büyükelçiliği ile de program hazırlıklarını değerlendirme imkânı bulduk.
Ziya Gökalp Yılı kapsamında Makedonya’da hangi etkinlikler düzenlenecek?
2026 yılı, Ziya Gökalp’in doğumunun 150. yılı dolayısıyla TÜRKSOY tarafından “Ziya Gökalp Anma Yılı” ilan edildi. Bu kapsamda Türk Dünyası’nın farklı ülkelerinde bilimsel ve sanatsal etkinlikler düzenlenmektedir.
Türkiye Cumhuriyeti Kültür ve Turizm Bakanlığı Devlet Tiyatroları Genel Müdürlüğü tarafından hazırlanan ve Ziya Gökalp’in fikir dünyasını konu alan “Göğe Yazılmış Bir Alp” adlı tiyatro oyununun Balkanlar’da sahnelenmesi planlanmaktadır.
Program çerçevesinde oyunun Eylül ayında Prizren’de düzenlenecek 2. Uluslararası Türkçe Tiyatro Festivali’nin açılışında sahnelenmesi, ardından Üsküp ve Selanik’te sanatseverlerle buluşturulması öngörülmektedir.
Makedonya dışında başka Balkan ülkeleriyle de benzer anlaşmalarınız bulunuyor mu?
TÜRKSOY’un Balkan coğrafyasındaki farklı ülkelerle çeşitli düzeylerde iş birlikleri bulunmaktadır. Macaristan ve Sırbistan ile de kültürel iş birliği mekanizmaları yürütülmektedir.
Kuzey Makedonya ise tarihî, kültürel ve beşerî bağları nedeniyle bu iş birliklerinde özel bir yere sahiptir. Önümüzdeki dönemde mevcut ilişkilerin daha da geliştirilmesini arzu ediyoruz.
Makedonya ile imzalanan protokol kapsamında somut bir proje var mı?
İmzalanan belgeler, esas itibarıyla çerçeve iş birliği protokolleridir. Bu tür metinler, kurumlar arasındaki iş birliği iradesini ve genel çalışma alanlarını belirlemektedir.
Somut faaliyetler ise ihtiyaçlar ve ortak öncelikler doğrultusunda ayrıca hazırlanan uygulama protokolleriyle hayata geçirilmektedir. Dolayısıyla mevcut aşamada tek bir projeden ziyade, farklı alanlarda geliştirilebilecek iş birliği imkânları üzerinde çalışıyoruz.
Makedonya’daki Türk kurumları ile Türk Dünyası arasında yeni bağlantılar kurulacak mı?
Kültürel iş birliğinin sürdürülebilirliği açısından yerel kurumlar, sivil toplum kuruluşları ve kültür aktörleri büyük önem taşımaktadır. Bu nedenle başta MATÜSİTEB olmak üzere Makedonya’daki ilgili kurumlarla iş birliğini geliştirmeyi hedefliyoruz.
Amacımız, Makedonya’daki kültürel birikimin Türk Dünyası’nın farklı bölgelerinde daha görünür hâle gelmesine katkı sağlamak, aynı şekilde Türk Dünyası’ndaki kültürel faaliyetlerin de Makedonya’da daha fazla karşılık bulmasını desteklemektir.
Önümüzdeki dönemde hem bizim geliştireceğimiz hem de yerel kurumların önereceği projeleri değerlendirmeye açık olacağız.
Son olarak Balkan Türklerine vermek istediğiniz mesaj nedir?
Balkanlar, Türk kültür tarihinin önemli hafıza mekânlarından biridir. Makedonya da bu ortak mirasın yaşatıldığı önemli coğrafyalardan biri olarak dikkat çekmektedir.
Tarih boyunca farklı kültürlerin bir arada yaşadığı bu topraklarda oluşan kültürel zenginliğin korunması ve gelecek kuşaklara aktarılması ortak sorumluluğumuzdur.
TÜRKSOY olarak hedefimiz, Makedonya ile Türk Dünyası arasındaki kültürel etkileşimi daha görünür, sürdürülebilir ve kurumsal hâle getirmektir. Bu doğrultuda tüm kurumlar, sivil toplum kuruluşları ve kültür insanlarıyla iş birliğini geliştirmeye devam edeceğiz.
Mürteza Sulooca
