Üsküp Yunus Emre Enstitüsü himayesinde; Uluslararası Balkan Üniversitesi, Halkbank ve Edirne Valiliği’nin destekleriyle, Daniela Nikolova’nın küratörlüğünde hazırlanan “Üsküp ve Kratova’da Basılan Madeni Para Koleksiyonu (XIV–XVII yy.) – Paranın Yolculuğu” sergisi ve kitap tanıtım programı düzenlendi.
Programa, T.C. Üsküp Büyükelçisi Fatih Ulusoy, Üsküp Yunus Emre Enstitüsü Müdürü Yunus Dilber, Uluslararası Balkan Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Lütfi Sunar, Halkbank Üsküp Genel Müdürü Dr. Fatih Şahbaz, Kuzey Makedonya Milli Tarih Enstitüsü Müdürü Prof. Dr. Dragi Gyorgiev, TDP Genel Başkanı Zülfikar Zeynula, TMBH Başkanı Erdoğan Saraç, Yunus Emre Enstitüsü Başkan Başdanışmanı Serhat Kula, kurum temsilcileri ve çok sayıda davetli katıldı.
Büyükelçi Ulusoy: “Madeni paralar tarihin sessiz tanıklarıdır”
Programda konuşan T.C. Üsküp Büyükelçisi Fatih Ulusoy, paranın Lidyalılar tarafından icadından itibaren yalnızca bir değişim aracı değil, aynı zamanda tarihsel bir belge niteliği taşıdığını vurguladı. Madeni paralar üzerindeki figürlerin, basıldıkları dönemin sosyo-ekonomik, kültürel ve siyasal yapısına ışık tuttuğunu belirtti.
Ulusoy, Osmanlı döneminde Balkanlar’ın en büyük darphanelerinden biri olan Üsküp Darphanesi’nde basılan akçelerin 1452 yılına kadar uzandığını, Kratova Darphanesi’nin ise Kanuni Sultan Süleyman döneminde imparatorluğun önemli altın sikke merkezlerinden biri olduğunu hatırlattı. Bu bağlamda sergi ve kitabın, Osmanlı dönemindeki Balkan coğrafyasının ekonomik ve kültürel yapısının daha iyi anlaşılmasına katkı sunduğunu ifade ederek, “Paranın Yolculuğu çalışmasının nümismatikten siyasi tarihe kadar birçok disiplin için kıymetli bir kaynak olduğuna inanıyorum” dedi.
Şahbaz: “Paralar ortak medeniyetin tanıklarıdır”
Halkbank Üsküp Genel Müdürü Dr. Fatih Şahbaz ise konuşmasında, böylesi tarihî ve kültürel bir etkinliğin parçası olmaktan büyük onur duyduklarını ifade etti. Üsküp ve Kratova’da basılan madeni paraların yalnızca birer sanat eseri değil, aynı zamanda bölgenin yüzyıllara yayılan ekonomik, sosyal ve kültürel hayatının canlı tanıkları olduğunu söyledi.
Şahbaz, bu tür projelerin kültürel mirasa yalnızca geçmişin hatırlanması açısından değil, bugünün kimliğinin inşası açısından da önemli olduğunu vurgulayarak, farklı ülkelerden ve kurumlardan paydaşların iş birliğiyle ortaya çıkan bu çalışmanın değerinin daha da arttığını belirtti. Projeye emek veren tüm kurum ve kişilere teşekkür etti.
Sunar: “Ortak kültürel mirasa akademik sorumlulukla yaklaşıyoruz”
Uluslararası Balkan Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Lütfi Sunar, üniversite olarak Türkiye ile Kuzey Makedonya arasındaki tarihî ve kültürel bağların güçlendirilmesine büyük önem verdiklerini ifade etti. Son yıllarda Osmanlı-Türk-İslam mirasının belgelenmesi, ihyası ve akademik çalışmalarla gün yüzüne çıkarılması yönünde birçok proje yürüttüklerini aktardı.
“Paranın Yolculuğu” projesinin de bu anlayışın bir ürünü olduğunu belirten Sunar, üniversitenin yayıncı olarak kitaba katkı sunmasından duydukları memnuniyeti dile getirdi. Projede emeği geçen küratör, editör ve tasarım ekibine teşekkür eden Sunar, bu tür çalışmaların gelecek nesillerde tarih bilincinin güçlenmesine katkı sağladığını söyledi.

Dilber: “Kitabın daha geniş kitlelere ulaşmasını hedefliyoruz”
Üsküp Yunus Emre Enstitüsü Müdürü Yunus Dilber, yaklaşık bir yıllık emeğin sonucu olarak ortaya çıkan sergi ve kitabın, ortak tarih ve kültürel değerlerin somut bir yansıması olduğunu ifade etti. İki dilli (Türkçe-Makedonca) olarak hazırlanan kitabın daha geniş kitlelere ulaşmasını hedeflediklerini belirtti.
Dilber, serginin yalnızca Üsküp’te kalmayacağını, Kuzey Makedonya’nın farklı şehirlerinde ve Türkiye’de de sergilenmesinin planlandığını açıkladı. Bu süreçte katkı sunan tüm kurumlara ve akademisyenlere teşekkür etti.
Gyorgiev: “Balkan darphaneleri Osmanlı mali sisteminin temeliydi”
Kuzey Makedonya Milli Tarih Enstitüsü Müdürü Prof. Dr. Dragi Gyorgiev, Osmanlı İmparatorluğu’nun Balkanlar’da bıraktığı maddi ve manevi mirasın, bölge tarihinin ayrılmaz bir parçası olduğunu vurguladı. Osmanlı para sisteminin ekonomik, idari ve ideolojik işleyişteki önemine değinen Gyorgiev, Balkan darphanelerinin imparatorluğun mali istikrarında kilit rol oynadığını ifade etti.
Daniela Nikolova’nın eserinin, Üsküp ve Kratova darphanelerinde basılan madeni paralar üzerinden Osmanlı parasal dünyasına ışık tuttuğunu belirten Gyorgiev, kitabın hem akademik çevreler hem de genel okuyucu için önemli bir kaynak olduğunu söyledi.

Nikolova: “Bu eser uzun yılların emeğidir”
Kitabın yazarı Daniela Nikolova ise konuşmasında, “Paranın Yolculuğu” eserinin uzun yıllara dayanan nümismatik araştırmaların bir ürünü olduğunu belirtti. Osmanlı döneminde paranın yalnızca bir ödeme aracı değil, aynı zamanda siyasi ve kültürel süreçlerin de yansıması olduğunu ifade etti.
Sergiyle birlikte okuyuculara ve ziyaretçilere bu tarihî süreci görsel ve bilimsel açıdan sunmayı amaçladıklarını dile getiren Nikolova, projeye destek veren tüm kurumlara teşekkür etti.

Hediye Takdimi ve Sergi Ziyareti
Programın sonunda, projeye katkı sunan kurum ve isimlere teşekkür hediyesi ve kitap takdiminde bulunuldu. Ardından davetliler, sergiyi gezerek Üsküp ve Kratova’da basılan madeni paralar hakkında detaylı bilgi aldı. Sergi, katılımcılar tarafından büyük ilgiyle karşılandı.



