Kuzey Makedonya Ekonomi ve Çalışma Bakanlığı tarafından hazırlanan yeni ortalama tüketim sepeti, ağustos ayında 58 bin 475 denar olarak hesaplandı. Temmuz ayına göre yalnızca 29 denarlık artış kaydedilirken, gıda ve içecek harcamaları 255 denar azaldı.
Kuzey Makedonya Ekonomi ve Çalışma Bakanı Besar Durmişi, vatandaşların yaşam maliyetlerinin takibinde yeni bir yönteme geçildiğini açıkladı. Medya temsilcileriyle düzenlenen bilgilendirme toplantısında yeni metodolojiyi tanıtan Durmişi, hesaplamaların resmî istatistikler, hanehalklarının gerçekleşen tüketim harcamaları ile piyasadaki ürün ve hizmet fiyatlarına dayandığını belirtti.
Yeni ortalama tüketim sepeti; gıda ve içecek, konut, ulaşım, sağlık, eğitim, giyim ve ayakkabı, iletişim ile diğer mal ve hizmetlerin de aralarında bulunduğu 11 harcama kategorisini kapsıyor.
Hesaplamalarda Devlet İstatistik Kurumu verilerinin yanı sıra sekiz şehirdeki ürün fiyatları, 23 meyve ve sebze pazarından alınan veriler ile beş büyük ve üç bölgesel perakende zincirinde en çok satılan gıda ürünlerinin fiyatları kullanılıyor.
Ağustos ayında tüketim sepeti 58 bin 475 denar
Bakanlığın hesaplamalarına göre ortalama tüketim sepeti, ağustos 2026'da 58 bin 475 denar oldu. Bu rakam, temmuz ayına kıyasla 29 denarlık artışa işaret ediyor. Buna karşılık, gıda ve içecek harcamaları aynı dönemde 255 denar geriledi.
Ocak 2026'da 56 bin 381 denar olarak hesaplanan tüketim sepeti, ağustos ayında yaklaşık 2 bin 95 denar yükseldi. Böylece yılın ilk sekiz ayında artış oranı yüzde 3,7 olarak gerçekleşti.
Sendikaların asgari tüketim sepetiyle arasında 10 bin denar fark var
Durmişi, Bakanlığın hesapladığı ortalama tüketim sepeti ile sendikaların asgari tüketim sepetinin farklı metodolojilere dayandığını ve bu iki göstergenin doğrudan karşılaştırılmaması gerektiğini vurguladı.
Ağustos ayında sendikaların asgari tüketim sepeti yaklaşık 68 bin 676 denar olarak hesaplanırken, Bakanlığın ortalama tüketim sepeti 58 bin 475 denar seviyesinde kaldı. İki hesaplama arasındaki fark yaklaşık 10 bin 201 denar oldu.
Durmişi, sendikaların metodolojisinin tahmin edilen ihtiyaçlara dayandığını ve alkol, sigara ile kira giderlerini de içerdiğini belirtti. Bakanlığın yönteminin ise hanehalklarının fiilen gerçekleştirdiği ortalama tüketimi esas aldığını söyledi.
Konut giderleri konusunda 2021 nüfus sayımı verilerine dikkat çeken Durmişi, Kuzey Makedonya nüfusunun yaklaşık yüzde 95'inin kendi evinde yaşadığını ifade etti.
Gıda ve içecek harcamalarında da iki hesaplama arasında fark bulunuyor. Bakanlığın verilerine göre bu kalem ağustos ayında 21 bin 132 denar olurken, sendikaların asgari tüketim sepetinde 25 bin 32 denar olarak hesaplandı. Giyim ve ayakkabı, eğitim, konut ve iletişim giderlerinde de farklılıklar görüldü.
“Amacımız vatandaşların harcamalarını düşük göstermek değil”
Sendikaların işçi haklarının korunmasındaki rolüne saygı duyduklarını belirten Durmişi, iki farklı metodolojinin söz konusu olduğunu yineledi.
Durmişi, “Hangi tüketim sepetinin daha yüksek veya daha düşük olduğu konusunda bir rekabete girmek istemiyoruz. Amacımız vatandaşların harcamalarını düşük göstermek değil, tüketim konusunda nesnel ve şeffaf bir tablo ortaya koymaktır” dedi.
Farklı hesaplamaların, dayandıkları veriler ve gösterdikleri unsurlar açıkça anlatıldığı sürece kamuoyu açısından yararlı olabileceğini kaydeden Durmişi, vatandaşların ihtiyaçlarını sorgulamadıklarını, aksine kamuoyunun daha fazla güvenilir veriye erişmesini önemsediklerini ifade etti.
Fiyatlar yakından takip edilecek
Ekonomi ve Çalışma Bakanlığı, önümüzdeki dönemde özellikle temel gıda ürünlerindeki fiyat hareketlerini yakından izlemeyi sürdürecek. Bakanlık ayrıca vatandaşların yaşam standardının korunması ve satın alma gücünün artırılmasına yönelik tedbirler üzerinde çalışmaya devam edecek.
Durmişi, ekonomik politikaların varsayımlar yerine somut verilere dayanması gerektiğini belirterek, doğru ve şeffaf veriler sayesinde ülkenin gerçek ekonomik koşullarına ve vatandaşların ihtiyaçlarına uygun politikalar geliştirilebileceğini vurguladı.
