Devlet Arşivi ile Türkiye Cumhuriyeti Cumhurbaşkanlığı Devlet Arşivleri Genel Müdürlüğü arasındaki iş birliği, kurumun uluslararası faaliyetlerinin en önemli alanlarından birini oluşturuyor. Otuz yıldan fazla süredir devam eden bu ortaklık, yalnızca idari bir iş birliği değil; iki halkın ortak tarihini, kültürünü ve hafızasını birbirine bağlayan “yaşayan bir köprü” niteliği taşıyor.
Bu kapsamda Devlet Arşivi Direktörü Dr. Dimitar Bogeski başkanlığındaki heyet; Devlet Danışmanı Emilia Rop, Osmanlı Dönemi Arşivleri Bölüm Başkanı Svetlana Usprtsova ve Devlet Danışmanı Dr. Adnan Şerif ile birlikte İstanbul’daki Devlet Arşivleri’ne resmi bir ziyaret gerçekleştirdi. Toplantıya, İstanbul’daki Kuzey Makedonya Kültür Bilgi Merkezi Müdürü Dime Ratajkoski de katıldı.
İş birliğinin temelleri 1990’lı yılların başında atıldı. Bu süreç, 15 Nisan 2004’te imzalanan İş Birliği Anlaşması ile kurumsal bir çerçeveye kavuştu. Anlaşma; uzman değişimini, arşiv belgelerinin kopyalanmasını ve ortak sergilerin düzenlenmesini mümkün kıldı. 2012 yılında Osmanlı dönemi belgelerinin dijitalleştirilmesine yönelik protokolün imzalanması ise araştırmacılar için yeni fırsatlar doğurdu.
Bu iş birliği sayesinde Devlet Arşivi bugün, Osmanlı dönemine ait nüfus defterleri, siciller, fermanlar, beratlar, vakıfnameler ve buyruldular gibi son derece değerli belge koleksiyonlarına sahip bulunuyor. Bu belgeler, yüzyıllar boyunca Makedonya’nın sosyal ve ekonomik yaşamına ışık tutuyor.
Ortak çalışmaların en önemli sonuçlarından biri, 3 Ekim 2022’de açılan Dijitalleştirme Merkezi ile Osmanlı Dönemi Arşiv Malzemeleri Düzenleme ve İşleme Birimi’nin yeni hizmet alanları oldu. TİKA’nın desteğiyle gerçekleştirilen bu proje, tarihi belgelerin modern koşullarda korunmasını ve bilim dünyasına daha erişilebilir hale gelmesini sağladı.
27 Haziran 2024’te İstanbul’da “Osmanlı Döneminde Makedonya’ya Dair Belgeler ve Fotoğraflar” adlı serginin açılışı yapıldı. 34 pano ve 136 belgeden oluşan sergi büyük ilgi görürken, Devlet Arşivi Devlet Danışmanı Doç. Dr. Adnan Şerif’in hazırladığı “Makedonya Tarihi İçin Osmanlı Belgeleri: 19. Yüzyılın İlk Yarısından Nüfus Kayıtları (1831/1833)” adlı yayın da tanıtıldı. Dr. Şerif, İstanbul Osmanlı Arşivi’nde uzun yıllardır araştırmalar yürütüyor.
Devlet Arşivi, arşivlerin yalnızca geçmişi koruyan değil; eğitim, dijitalleşme ve ortak projeler aracılığıyla yeni nesil araştırmacılar için geleceği inşa eden kurumlar olduğuna inanarak bu iş birliğini daha da derinleştirmeye kararlı olduğunu vurguluyor.
