Türkiye Maarif Vakfı, Tiran New York Üniversitesi ve Uluslararası Balkan Üniversitesi iş birliğinde düzenlenen 5. Uluslararası Balkanlarda Türkçe Öğretimi ve Türkoloji Sempozyumu, bugün Üsküp’te başladı.
Türk Dil Kurumu, Yunus Emre Enstitüsü, Yurtdışı Türkler ve Akraba Topluluklar Başkanlığı (YTB), TİKA ve Halkbank’ın destekleriyle gerçekleştirilen sempozyumun bu yılki teması “Balkanlarda Halk Edebiyatı ve Sözlü Kültür” olarak belirlendi.
Sempozyumun açılış programına Kuzey Makedonya Uluslararası İş Birlikleri ve Dış Yatırımlardan Sorumlu DEvlet Bakanı Zülfikar Zeynula, T.C. Dışişleri Bakan Yardımcısı ve Türkiye Maarif Vakfı Mütevelli Heyeti Üyesi H. Ali Özel, Kuzey Makedonya Eğitim ve Bilim Bakan Yardımcısı Driton Sulejmani, T.C. Üsküp Büyükelçisi Alper Aktaş, Türkiye Maarif Vakfı Başkanı Mahmut Özdil, yurt içi ve yurt dışı Türk kurum ve kuruluşların müdür ve temsilcileri, rektörler, akademisyenler, araştırmacılar ve diğer davetliler katıldı.
İlk olarak 2022 yılında Tiran’da düzenlenen sempozyum, 2023’te İstanbul’da, 2024’te Saraybosna’da ve 2025’te Konya’da gerçekleştirilmişti. Beşinci buluşmaya Üsküp ev sahipliği yapıyor.
Zeynula: Türkçe ve kimliğimize sahip çıkmalıyız
Kuzey Makedonya Devlet Bakanı Zülfikar Zeynula, konuşmasında Balkanlarda Türkçenin yaşatılmasının büyük önem taşıdığını belirterek, Kuzey Makedonya’nın Türkçenin yoğun ve güzel kullanıldığı ülkelerden biri olduğunu ifade etti.
Türkçenin bugünlere ulaşmasında öğretmenlerin, akademisyenlerin ve yıllardır bu alanda emek veren kurumların önemli katkısı olduğunu vurgulayan Zeynula, Türkiye’nin Balkanlara yönelik çalışmalarının da Türkçenin gelişmesine destek sağladığını söyledi.
Balkanlarda yaşayan Türklerin güçlü Türkiye’nin güçlü Balkanlar anlamına geldiğini uzun yıllardır dile getirdiğini belirten Zeynula, Türkiye’nin Türk dünyası ve mazlum coğrafyalar açısından da önemli bir yere sahip olduğunu kaydetti.
Zeynula, konuşmasını “Türkçemiz yaşasın, kimliğimiz var olsun, Türkiye’miz daim olsun” sözleriyle tamamladı.
Özel: Türkçe, Balkanlarda ortak kültürel hafızanın köprüsü
Türkiye Cumhuriyeti Dışişleri Bakan Yardımcısı ve Türkiye Maarif Vakfı Mütevelli Heyeti Üyesi H. Ali Özel, dilin bir milletin hafızası, kimliği ve medeniyet tasavvuru olduğunu belirterek, Türkçenin Balkanlarda yüzyıllar boyunca önemli bir kültürel köprü görevi üstlendiğini söyledi.
Türkçenin şiirlerde, türkülerde, masallarda, atasözlerinde ve gündelik yaşamda kendisine yer bulduğunu ifade eden Özel, bu ortak hafızanın korunmasının ve gelecek nesillere aktarılmasının herkesin sorumluluğunda olduğunu vurguladı.
Türkiye’nin Balkanlarda Türkçe öğretiminin yaygınlaştırılması ve Türkoloji alanındaki akademik birikimin güçlendirilmesi için çalışmalarını sürdürdüğünü kaydeden Özel, Yunus Emre Enstitüsü, TİKA, YTB ve Türkiye Maarif Vakfının bu alandaki faaliyetlerine dikkat çekti.
YTB aracılığıyla 2012 yılından bu yana Balkanlardan yaklaşık 8 bin öğrenciye burs verildiğini belirten Özel, Kuzey Makedonya’nın Türkiye Bursları programından en fazla yararlanan ülkeler arasında yer almasından duyduğu memnuniyeti dile getirdi.
Özel, Balkanlarda kalıcı dostlukların eğitim, kültür, sanat ve insani ilişkiler yoluyla güçlendiğini ifade ederek, sempozyumu ortak geleceğe yapılan önemli bir yatırım olarak değerlendirdi.
Sulejmani: Sözlü kültür ortak deneyimlerimizi yansıtıyor
Kuzey Makedonya Eğitim ve Bilim Bakan Yardımcısı Driton Sulejmani, Balkanların farklı halkların, dillerin, dinlerin ve geleneklerin bir arada bulunduğu zengin bir kültürel yapıya sahip olduğunu söyledi.
Türk dili ve kültürünün Kuzey Makedonya’nın ortak mirasında önemli bir yer tuttuğunu belirten Sulejmani, Türkçe öğretiminin yalnızca dil öğrenmekten ibaret olmadığını, aynı zamanda tarihi anlamak, kültürel mirası korumak ve toplumlar arasında karşılıklı saygıyı güçlendirmek anlamına geldiğini kaydetti.
Sempozyumun bu yılki temasının önemine değinen Sulejmani, halk edebiyatı ve sözlü kültürün toplumların kolektif hafızasını temsil ettiğini ifade etti. Hikâyeler, efsaneler, şarkılar ve atasözlerinin nesiller boyunca değerleri ve deneyimleri aktardığını belirten Sulejmani, bu mirasın korunmasında üniversitelerin, araştırma kurumlarının ve okulların önemli sorumluluk taşıdığını dile getirdi.
Özdil: Akademisyenler için ortak bir platform oluşturuyoruz
Türkiye Maarif Vakfı Başkanı Mahmut Özdil, sempozyumun düzenlenmesindeki temel amaçlardan birinin Balkanlarda Türkçe öğretimi ve Türkoloji alanında çalışan akademisyenleri ortak bir platformda buluşturmak olduğunu söyledi.
Sempozyumun yalnızca akademik çalışmaların sunulduğu bir etkinlik olmadığını belirten Özdil, farklı ülkelerdeki akademisyenlerin bir araya gelerek ortak projeler geliştirmelerine ve birlikte üretmelerine imkân sağlayan bir zemin oluşturmayı hedeflediklerini ifade etti.
Bu yıl sözlü kültür ve halk edebiyatının ele alınmasının Üsküp açısından ayrıca anlamlı olduğunu kaydeden Özdil, Yahya Kemal’in dizelerine atıfta bulunarak sözlü kültürün nesilden nesile aktarılan ortak hafızanın yaşatılmasındaki rolüne dikkat çekti.
Bulut: Türkçe bir ilim ve irfan dilidir
Uluslararası Balkan Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Mehmet Bulut ise Türkçenin Balkan coğrafyası için taşıdığı öneme değindi.
Türkçenin yalnızca bir konuşma dili olmadığını, aynı zamanda bir ilim, irfan ve hikmet dili olduğunu vurgulayan Bulut, Türkçenin zenginliğinin yeniden gündeme taşınmasında halk edebiyatı ve sözlü kültür çalışmalarının önemli bir yere sahip olduğunu belirtti.
Üniversitede iki gün boyunca gerçekleştirilecek akademik oturumların önemine işaret eden Bulut, dünyanın farklı bölgelerinden sempozyuma katılan akademisyenlere teşekkür etti.
Akademik sunumlar 7 Kasım’a kadar sürecek
Açılış konuşmalarının ardından katılımcılara plaket takdim edildi. Program kapsamında farklı bölgelerden gelen akademisyenler tarafından bilimsel sunumlar gerçekleştirildi.
Balkanlarda Türkçe öğretimi, halk edebiyatı ve sözlü kültür alanındaki akademik çalışmaların ele alındığı sempozyum, 6 ve 7 Kasım tarihlerinde düzenlenecek oturumlarla devam edecek.