Yörüklerde Benzetme Yoluyla Yeni Türkçe Sözler

- 27-03-2017 13:51



Yörükler
, yaşamaları gereği bütün ihtiyaçlarını kendileri karşılarlardı. Keçisini, koyununu, sığırını  kendileri beslerler; bu hayvanlar da Yörükleri beslerlerdi.  Koyunun, keçinin, sığırın etinden, derisinden, yününden, sütünden yararlanırlar; yeme, içme ve giyime ihtiyaçlarını bu hayvanlardan karşılarlardı.

1970’li yıllarından sonra kimi Yörük köylerine “Dükkan” açıldı. Bu tarihten itibaren Yörükler, hem kendi ürettiklerini hem de şehirlerde üretilen ürünleri kullanmaya, tüketmeye başladı. Yörükler, yıllarca kullandıkları ürünlerin yanı sıra yeni ürünler de kullanmaya başladılar. Bu kullandıkları ürünler başkaları tarafından üretildiği için adları Türkçe değildi; ya Makedonca, Sırpça ya da öbür Avrupa dillerindendi.

Yörükler, bu yeni ürünlere kendilerince yeni adlar verdiler, Türkçe ad verdiler.

Adlandırmaları Yörükler, “benzetme yolu” ile yapıyorlardı:

Yörükler, ayasında, çok çalışmaktan oluşan ‘şişliğe’ “Kavuk”, “Su Kavuğu” derler.  Bu kelimenin kökü Türkçedeki Koğuk, Kova gibi  kelimelerle kökteştir. Makedonya’da üretilen ve Makedonca “Smoki” denen ürüne Kocalı ve Alikoç obasında “Kavuk” dendiğini 2011 yılında duydum. ‘Smoki’ denen ürün, ‘Kavuğa’ benziyordu; yani şişti, içi boştu. Yörükler de, ‘Smoki’yi ‘kavuğa’ benzettikleri için ona, “Kavuk” demişler. ‘Smoki’yi Türkçeleştirmişler…

 “Çubuk” kelimesini Yörükler “Çıbık” biçiminde söylerler. Makedonya’da üretilen ve Makedonca “Solenka” denilen ürüne Yörükler, onu ‘çıbık’a benzeterek “çıbık” adını vermişler. 2013 yılında Kocalı obasında dükkanda otururken, bir küçük kızın dükkancıdan “çıbık” istiyorken tanık oldum. ‘Solenka’yı Türkçe, ‘Çıbık’ adıyla istiyordu…

Yörükler, Türkçe olmayan bu kelimelere, benzetme yoluyla Türkçe ad vermişler. Ne hoş, Türkçemize daha iki yeni kelime kazandırmışlar…

Günün Diğer Haberleri