Bu hafta 7 Mayıs’ta düzenlenenecek olan Meclisin 100. Oturumunda birinci madde olarak Kuzey Makedonya ile Türkiye Cumhuriyeti Hükümeti arasında imzalanan “Askeri Çerçeve Anlaşması” onaya sunulacak. Anlaşma 23.10.2024 yılında dönemin savunma bakanları tarafından imzalanmıştı. Anlaşmada askeri işbirliği, eğitim, istihbarat paylaşımı ve diğer konuları kapsamakta.
ASKERÎ İŞ BİRLİĞİ ALANLARI
Taraflar arasında iş birliği aşağıdaki alanları kapsar: 1. Askeri eğitim ve öğretim; a. Askeri okul, eğitim ve öğretim merkezleri veya Kabul Eden Tarafin belirleyeceği diğer eğitim kurumlarında verilen eğitim, öğretim ve kurslar, b. Askeri birlik, karargâh veya kurumlarda görev başı eğitimi, c. Eğitim ve öğretim kurumları arasında karşılıklı/tek taraflı Misafir Personel, Misafir Öğrenci veya öğretim elemanı değişimi, d. Eğitim ve öğretimin geliştirilmesine yönelik karşılıklı temas ziyaretleri ve bilgi alışverişi. 2. Tatbikat/eğitim/yarışma/müsabakalara veya ortak tatbikatlara fiili veya gözlemci olarak karşılıklı katılım sağlanması, 3. Savunma sanayi. 4. Silahlı Kuvvetler arasında askeri iş birliği ve temas ziyaretleri, 5. 6. Silahlı Kuvvetlerin teşkilat yapısı, askeri birliklerin yapısı ve teçhizatı, personel yönetimi. Askeri istihbarat değişimi, 7. Lojistik iş birliği, hibe ve lojistik sistemler. 8. Askeri tip ve sağlık hizmetleri, 9. Muhabere, elektronik, bilgi sistemleri ve siber savunma, 10. Barışı koruma ve insani yardım harekâtı, 11. Askeri hukuk sistemleri konusunda bilgi değişimi, 12. Haritacılık ve hidrografi,
13. Mesleki gelişim amaçlı personel değişimi, 14. Misafir Personel, danışman veya birlik değişimi. 15. Askerî bilimsel ve teknolojik araştırma alanlarına ilişkin bilgi ve tecrübe değişimi, 16. Bilimsel, sosyal, sportif ve kültürel etkinlikler, 17. El yapımı patlayıcılarla mücadele, patlayıcı madde imhası ve mayın faaliyetlerine ilişkin iş birliği, eğitim ve bilgi ve tecrübe paylaşımı, 18. Arama ve kurtarma, 19. Askeri tarih, arşiv, yayın/yayım ve müzecilik, 20. Doğal Afet ve Acil Durum Harekâtı kapsamında eğitim, bilgi ve tecrübe değişimi.
TÜRKİYE İLE KUZEY MAKEDONYA ARASINDA EĞİTİM İŞ BİRLİĞİ ANLAŞMASI ONAYLANACAK
Türkiye ile Kuzey Makedonya arasında eğitim alanında iş birliği anlaşması, karşılıklı imza usulü yoluyla Millî Eğitim Bakanı Yusuf Tekin ile Kuzey Makedonya Eğitim ve Bilim Bakanı Vesna Janevska tarafından Aralık 2025’te imzalandı.
Dil, kültür, insan kaynağı, burs, denklik ve eğitim kurumları alanlarında kalıcı ve sürdürülebilir düzenlemeler içeren bu anlaşma, Türkiye'nin Balkanlardaki eğitim diplomasisi kapasitesini ve kurumsal varlığını güçlendiren önemli kazanımlar elde etmesini sağlayacak.
Kuzey Makedonya'da "Türk Okulu" açılması
Bu doğrultuda imzalanan anlaşma sayesinde Türkiye'nin Kuzey Makedonya'da eğitim kurumu açabilmesine imkân tanınarak Osmanlıdan kalan sembolik bir yapının Kuzey Makedonya'da "Türk Okulu" olarak açılması hususunda hukuki bir zemin oluşturuldu.
Bahse konu eğitim kurumunda yetkili makamların onayına bağlı olarak Türk müfredatı veya uluslararası öğretim programları uygulanabilecek. Ayrıca, Kuzey Makedonya'da Makedonca veya Arnavutça eğitim veren ilk ve ortaöğretim kurumlarında "Türk dili ve kültürü" seçmeli ders olarak okutulabilecek.
Söz konusu anlaşma ile Kuzey Makedonya'nın Türkiye'de e-Devlet sistemi üzerinden alınan eğitim belgelerini diplomatik doğrulama sonrasında tanımasının da önü açıldı.
Yükseköğretimde burs ve mezun ağlarıyla güçlenen iş birliği
Öte yandan, anlaşma yükseköğretim düzeyinde de somut iş birliği adımlarını kapsıyor. Anlaşmada Türk öğrencilerin Kuzey Makedonya'daki yükseköğretim kurumlarına erişimini güvence altına alan, Kuzey Makedonya tarafından Türk öğrencilere Millî Eğitim Bakanlığı ile iş birliği içinde burs sağlanmasını destekleyen hükümler yer alıyor.
Mezun derneklerinin teşvik edilmesine yönelik düzenlemelerle, Türkiye merkezli mezun ağlarının Balkanlar'da güçlendirilmesine olanak tanındı. Bu hükümler aracılığıyla Türkiye'nin Kuzey Makedonya'daki öğrenci yönlendirme-izleme kapasitesi artarken sürdürülebilir bir iş birliği ağı oluşturulması hedeflendi.
Anlaşma kapsamında kurulacak Ortak Çalışma Grubu aracılığıyla ise iki ülke arasında eğitim alanındaki faaliyetlerin düzenlenmesi, izlemesi ve değerlendirilmesi sağlanacak.
Anlaşmayla 1994 ve 2012 tarihli eğitim protokolleri yürürlükten kaldırılarak Türkiye ile Kuzey Makedonya arasındaki eğitim ilişkileri tek, güncel ve daha kapsamlı bir hukuki çerçevede bir araya getirildi.