Türk dünyasının ortak tarihini, kültürünü ve geleceğini kadınların birleştirici gücü etrafında ele alan III. Uluslararası Türk Dünyasında Kadın Çalıştayı, Üsküp’te başladı. 22-23 Ekim tarihlerinde düzenlenen çalıştayda, Türk dünyasının farklı coğrafyalarından akademisyenler, sivil toplum kuruluşlarının temsilcileri ve araştırmacılar bir araya geldi.
Umay Ana Türk Dünyası Kadınlar Birliği öncülüğünde gerçekleştirilen çalıştay; Türkiye Cumhuriyeti Kültür ve Turizm Bakanlığı, Türk İşbirliği ve Koordinasyon Ajansı Başkanlığı (TİKA), Yurtdışı Türkler ve Akraba Topluluklar Başkanlığı (YTB), Yunus Emre Enstitüsü, Dünya Ahıska Türkleri Birliği (DATÜB), Türk Dünyası Ezgileri Vakfı (TÜRKDEV), Kadın Akademisyenler Derneği, Uluslararası Türk Kültürü Teşkilatı (TÜRKSOY), Turan Devletleri Birleşik Konfederasyonu, Özbekistan Kültür Dayanışma ve İşbirliği Derneği, Work Mark ve Limak’ın katkı ve iş birlikleriyle düzenleniyor.
Çalıştayın açılış programına Uluslararası İş Birlikleri ve Dış Yatırımlardan Sorumlu Devlet Bakanı Zülfikar Zeynula, Türkiye Cumhuriyeti Üsküp Büyükelçisi Alper Aktaş, Milletvekili Dr. Beycan İlyas, Türk Milli Birlik Hareketi (TMBH) Genel Başkanı Erdoğan Saraç, MATÜSİTEB Genel Başkanı Tahsin İbrahim, Halkbank AD Skopje Genel Müdürü Dr. Fatih Şahbaz, Kosova Demokratik Türk Partisi (KDTP) eski milletvekili Fidan Brina Jılta, Yunus Emre Enstitüsü Üsküp Koordinatörü Dr. Yunus Dilber, Umay Ana ve TÜRKKAB Başkanı Prof. Dr. Mualla Uydu Yücel, üniversite yöneticileri, sivil toplum kuruluşlarının başkan ve temsilcileri ile Türk dünyasının farklı bölgelerinden davetliler katıldı.
Bakan Zeynula: “Türk kadını, kültürümüzün ve kimliğimizin taşıyıcısıdır”
Çalıştayın açılış konuşmalarında Türk kadınının tarih boyunca üstlendiği roller, kültürel mirasın korunması ve gelecek nesillere aktarılması ile kadınların toplumsal hayattaki yeri ele alındı.
Uluslararası İş Birlikleri ve Dış Yatırımlardan Sorumlu Devlet Bakanı Zülfikar Zeynula, aradan yüzyıllar geçmesine ve sınırlar değişmesine rağmen Türkçenin, Türk kültürünün ve Türk dünyasıyla kardeşlik bağlarının yaşatılmaya devam edildiğini vurguladı.
Tarihin yalnızca geçmişi değil, korunması gereken bir kimliği ve gelecek nesillere karşı büyük bir sorumluluğu da miras bıraktığını belirten Zeynula, bu sorumluluğun dilin, kültürün ve kimliğin yaşatılmasını kapsadığını ifade etti.
Türk kadınının tarih boyunca devlet yönetiminden vatan savunmasına, aile hayatından kültürel mirasın korunmasına kadar önemli görevler üstlendiğine dikkati çeken Zeynula, Balkanlar’da annelerin ve büyükannelerin milletin hafızasını, dilini ve kimliğini bugüne taşıdığını söyledi. Zeynula, kadınların eğitimden ekonomiye, siyasetten toplumsal hayata kadar her alanda daha güçlü bir konumda bulunmasının önemini dile getirdi.
Büyükelçi Aktaş: “Kadınlarımızın katkısı müstesna bir yere sahip”
Türkiye Cumhuriyeti Üsküp Büyükelçisi Alper Aktaş, Türk dünyasının geniş bir coğrafyaya yayılan köklü tarihi, zengin kültürü ve güçlü insani bağlarıyla ortak bir mirası temsil ettiğini belirtti.
Bu mirasın oluşmasında, yaşatılmasında ve gelecek nesillere aktarılmasında kadınların emeğinin özel bir yere sahip olduğunu ifade eden Aktaş, kadınların tarih boyunca eğitimden sanata, üretimden toplumsal dayanışmaya kadar hayatın birçok alanında toplumlara yön verdiğini söyledi.
Çalıştayın Üsküp’te düzenlenmesini anlamlı bulduğunu kaydeden Aktaş, farklı kültürlerin bir arada yaşadığı ve ortak tarihin izlerini taşıyan şehrin böylesi bir buluşma için önemli bir merkez olduğunu vurguladı.
Kuzey Makedonya’daki Türk toplumunun iki ülke arasındaki yakınlığın önemli unsurlarından biri olduğunu belirten Aktaş, Türkçenin, kültürün ve geleneklerin yaşatılmasında kadınların gösterdiği gayreti takdirle karşıladıklarını ifade etti.
Milletvekili İlyas: “Kadınlarımız geleceğimizin mimarıdır”
Milletvekili Dr. Beycan İlyas, Balkanlar’da asırlardır Türk kültürünü, kimliğini ve dilini yaşatan toplumun varlığını sürdürmesinde kadınların büyük payı bulunduğunu belirtti.
Türk kadınının tarih boyunca yalnızca aile hayatında değil, toplumun şekillenmesinde ve kültürel değerlerin korunmasında da önemli bir rol üstlendiğini ifade eden İlyas, kadınların merhameti ve kararlılığıyla medeniyetin taşıyıcıları olduğunu söyledi.
Kuzey Makedonya’daki Türk toplumunun ülkenin asli ve kurucu unsurlarından biri olduğunu kaydeden İlyas, Türk toplumunun haklarını savunmanın yanı sıra Balkanlar ile Türk dünyası arasındaki gönül bağlarını güçlendirmeyi de önemsediklerini belirtti.
Saraç: Kadınların tarihî rolü yeniden ele alınmalı
Türk Milli Birlik Hareketi Genel Başkanı Erdoğan Saraç, Türk tarihinde kadınların ailenin, toplumun ve kültürün şekillenmesinde önemli sorumluluklar üstlendiğini belirtti.
Devlet yönetiminden eğitime, bilimden sanata ve sosyal hayata kadar pek çok alanda iz bırakan Türk kadınlarının güçlü bir miras oluşturduğunu ifade eden Saraç, kadınların geçmişteki rollerinin hatırlanması ve günümüzdeki konumlarının değerlendirilmesi gerektiğini söyledi.
Saraç, özellikle isimleri ve hikâyeleri yeterince bilinmeyen kadınların gün yüzüne çıkarılmasının çalıştayın önemli amaçlarından biri olduğunu dile getirerek bir milletin hafızasının, tarihî olayların yanı sıra bu olaylara emek ve mücadeleleriyle katkı sunan insanların hikâyeleriyle de yaşatıldığını kaydetti.
Prof. Dr. Mualla Uydu Yücel: “Birliğimiz gücümüz”
Umay Ana ve TÜRKKAB Başkanı Prof. Dr. Mualla Uydu Yücel, Umay Ana Türk Dünyası Kadınlar Birliğinin 2021 yılında, Türkiye’de ve Türk dünyasının farklı bölgelerinde yaşayan kadınların ortak çalışmalar yürütmesi amacıyla kurulduğunu belirtti.
Birliğin temel hedeflerinden birinin, Türk kadınının tarihte üstlendiği rolü yeniden gündeme taşımak ve güçlü kadın modellerini gelecek nesillere aktarmak olduğunu ifade eden Yücel, düzenlenen çalıştaylarda yapılan sunum ve değerlendirmelerin kitaplaştırılarak ilgili kurumlara sunulduğunu ve katılımcılarla paylaşıldığını belirtti.
Üsküp’te çalıştay düzenleme fikrinin, geçen yıl YTB’ye gerçekleştirilen ziyaret sırasında gündeme geldiğini aktaran Yücel, YTB Başkan Yardımcısı Murat Kazancı’nın Balkanlar’da da bir çalıştay yapılması yönündeki önerisinin bu sürece katkı sağladığını ifade etti.
Yücel, Türk dünyasında kadın araştırmalarına yönelik kurumsal çalışmaların geliştirilmesini ve kadınların kültürel birlikteliğinin güçlendirilmesini hedeflediklerini belirterek “Birliğimiz gücümüz” anlayışıyla Türk dünyasındaki tüm kadınlara kapılarının açık olduğunu söyledi.
Yunus Emre Enstitüsünden Türk kadınlarının çalışmalarına destek mesajı
Yunus Emre Enstitüsü Üsküp Koordinatörü Dr. Yunus Dilber, Türk kadınlarının kültür, sanat ve edebiyat alanlarında yurt dışında gerçekleştirmek istedikleri faaliyetlerde Yunus Emre Enstitüsünün her zaman destek vermeye hazır olduğunu belirtti.
Dilber, çalıştayın verimli geçmesi temennisinde bulunarak katılımcılara teşekkür etti.
TÜRKSOY Uzmanı Mehbare Şahin ise kadının Türk milletinin kültüründe ve medeniyet anlayışında daima özel bir yere sahip olduğunu ifade etti. Kadının emek, üretim ve bilgelikle özdeşleştiğini belirten Şahin, Türk kadınlarının yalnızca geçmişin kültür taşıyıcıları olmadığını, günümüzde de kültürü yeniden yorumlayan, sanat ve bilim üreten, toplumsal dönüşüme öncülük eden aktörler olduğunu vurguladı.
DATÜB Kadın Kolları Başkanı Refika Muhammedgil, Üsküp’te düzenlenen çalıştayın Türk dünyasının farklı bölgelerindeki kadınları bir araya getiren anlamlı bir buluşma olduğunu söyledi. Türk dünyasının kadınını “direniş” kelimesiyle tanımlayan Muhammedgil, farklı coğrafyalarda kadınların kültürlerini yaşatmak ve ailelerini korumak için gösterdikleri mücadeleye dikkati çekti.
TÜRKDEV İletişim Sorumlusu Av. Görkem Çetin de Türk dünyasında kadınların öneminin ele alınmasının ve kadınların kendilerini ifade edebilecekleri platformların oluşturulmasının değerli olduğunu belirterek çalıştaya katkı sunanlara teşekkür etti.
Akademik oturumlarda Türk kadınının tarihi ve kültürel mirası ele alınıyor
Açılış konuşmalarının ardından, Prof. Dr. Mualla Uydu Yücel’in oturum başkanlığında gerçekleştirilen açılış oturumunda “Derya” Türk Kadınlar Derneği Başkanı Suzan Musli, ZOR Derneği Başkanı Hacer Sulooca ve Nesil Derneği Eğitim Koordinatörü Yeliz Daut Kurtiş konuşmacı olarak yer aldı.
Çalıştayın ilk akademik oturumu, Prof. Dr. Meşkure Yılmaz başkanlığında düzenlendi. Oturumda Dr. Öğr. Üyesi Ümmi Murati, Doç. Dr. Yudum Görmüş, Dr. Öğr. Üyesi Özlem Kurt, Hacer Sipahi sunumlarını gerçekleştirdi.
Ardından Prof. Dr. Çağla Gül Yesevi başkanlığındaki ikinci oturumda Dr. Ayşe Kazdal, Dr. Tülay Karakaya Aydın, Melek Maksudoğlu, Doç. Dr. Kamelya Tekne bildirilerini sundu.
Dr. Razie İsaeva başkanlığındaki üçüncü oturumda Dr. Öğr. Üyesi Ayşin Şişman, Prof. Dr. Çağla Gül Yesevi, Elvira Akaev ve Nimet Zorlu Arslan’ın yanı sıra Doç. Dr. Reyia Kaşgarlı’nın başkanlığındaki dördüncü oturumda Dr. Öğr. Üyesi Ayşe Balkan, Öğr. Gör. Asuman Reyhan Kurt Dr. Öğr. Üyesi Zebiniso Kamalova ve Aynur Abdirasilkyzy’nin bildiri ve sunumları yer alacak.
Akşam saatlerinde ise Doç. Dr. Aylin Şengün Taşçı’nın konseri yer alacak.
TÜRKSOY Öncü Kadınlar Resim Sergisi Açıldı
Çalıştay kapsamında ayrıca ressam Zeliha Saçlı’nın eserlerinden oluşan TÜRKSOY Öncü Kadınlar Resim Sergisi’nin açılışı gerçekleştirildi. Program kapsamında plaket takdimi de yapıldı.
Çalıştay, 23 Ekim’de gerçekleştirilecek programlarla devam edecek.