Boşnaklar Uluslararası Günü vesilesiyle, Üsküp’te akademisyen Prof. Dr. İzet Şabotiç’in kaleme aldığı, kapsamlı bilimsel ve tarihî monografi niteliğindeki “Üsküp’teki Büyük Medrese (1925–1941)- Bir Neslin İnşası” adlı kitabın tanıtımı gece Balkan üniversitesinde gerçekleştirildi.
Tanıtım programı, 25 Eylül 2026 Cuma günü Üsküp’teki Uluslararası Balkan Üniversitesi’nde, Kültür, Ortak Değerler ve Sürdürülebilir Kalkınma Derneği “DİVAN” tarafından düzenlendi. Etkinlik, 28 Eylül – Boşnaklar Uluslararası Günü kapsamında gerçekleştirilen anma ve kutlama programının bir parçası oldu.
Akademik, kültürel ve toplumsal-siyasal yaşamdan çok sayıda davetlinin katıldığı programda kitap hakkında akademisyen Ferid Muhiç, Prof. Dr. Recep Şkriyel, Prof. Dr. Zekir Ramçiloviç ve eserin yazarı akademisyen İzet Şabotiç konuşma yaptı.
Kitap, uzun yıllara yayılan araştırmaların ve 2.200’den fazla arşiv belgesinin incelenmesinin sonucunda ortaya çıktı. Yazar, bu belgeler aracılığıyla 1925–1941 yılları arasında faaliyet gösteren Üsküp’teki Büyük Medrese’nin tarihini yeniden ortaya koyuyor.
Tanıtım programında da vurgulandığı üzere eser, yalnızca bir eğitim kurumunun tarihini anlatmakla kalmıyor; aynı zamanda dönemin koşullarına, Müslüman nüfusun durumuna ve Balkanlar’da yeni bir entelektüel kuşağın oluşumuna ışık tutan önemli bir kaynak niteliği taşıyor.
Özellikle Büyük Medrese’nin sıralarından çok sayıda aydın, profesör, hukukçu, hâkim, toplum önderi ve antifaşistin yetiştiği vurgulandı.
Krala bağlı din adamı yetiştirme amacıyla kurulan bu medresede çok sayıda komünist yetişti. Akademik Muhiç, bu olgunun ilginç olduğunu belirtirken, özellikle devletlerin her dönemde kendine bağlı insan yetiştirmeyi hedeflediğini bu nedenele eğitim kurumların eğitim değil, antreman yaptırdıklarını ifade eğtti.
Kitabın günümüz açısından taşıdığı öneme değinen Prof. Dr. Ramçiloviç, tarihî gerçeklerle yüzleşmenin ve hafıza kültürünün korunmasının gerekliliğine dikkat çekti. Ramçiloviç, bilimsel araştırmaların, arşiv belgelerinin ve somut tarihî gerçeklerin, tarihsel revizyonizm ve tarihî gerçeklerin inkârına karşı en güçlü cevap olduğunu ifade etti.
Üsküp’te gerçekleştirilen kitap tanıtımı aynı zamanda kültürel ve tarihî mirasın yalnızca tek bir topluluğa ait olmadığını; bu mirasın Üsküp, Kuzey Makedonya ve Balkanlar’ın daha geniş tarihinin bir parçasını oluşturduğunu bir kez daha hatırlattı.
“DİVAN” Derneği, eserin yazarı akademisyen Prof. Dr. İzet Şabotiç’e, tanıtım konuşmacılarına, Uluslararası Balkan Üniversitesi’ne, etkinliğin başarılı bir şekilde gerçekleştirilmesine katkıda bulunan tüm kurum, kuruluş ve davetlilere teşekkürlerini iletti.